Bölüm 3

Blokdüzey Elementleri

sayfa 7


<blockquote>, <address> ve <div> Elementleri

 

<blockquote> Elementi :

 

<blockquote> Elementi, bir Web sayfasında, okuyucunun dikkatini çekmesi istenen bir metnin belirtilmesi amacı ile kullanılır. Genel olarak bir açıklama, konu ile ilgili bir bilimsel kaynaktan alıntılar gibi metin parçaları <blockquote> elementi kullanılarak, sayfadaki metne göre biraz içerlek yazdırılabilir. Bu metin kısmı CSS programlarından yararlanılarak hafif gölgeli veya artalanı farklı renkte tasarlanarak okuyucunun dikkati çekilebilir. Bu içerik, bilimsel bir kaynaktan alıntı da olması halinde, bu bilimsel kaynağın URI bilgisi, <blockquote> elementinin cite niteliğinde belirtilebilir.

<blockquote> Elementinin DTD deki bildirimi aşağıdaki gibidir :

Bu bildirimin çözümlenmesi ile, <blockquote> elementinin başlangıç ile bitiş imlerinin zorunlu olduğu, içeriğinin en az bir blokdüzey element veya bir script elementi olabileceği ve bunlardan istendiği kadar kullanılabileceği anlaşılır.

<blockquote> Elementinin nitelikleri arasında, önceden görülmüş olan genel amaçlı niteliklere ek olarak, değeri bir URI olan ilginç bir cite niteliği de bulunmaktadır.

DTD deki bilgilere göre, <blockquote> Elementinin sözdizimi:

<blockquote                     (Başlangıç imi : zorunlu)

Ortak Temel Nitelikler(Çekirdek Nitelikler, Uluslararasılaştırma Nitelikleri, Script Yazılabilecek Olaylar)

cite="URI"  [TB]  >

İçerdiği elementler :Blokdüzey elementler (genellikle paragraf elementi veya script elementi ) (içeriği boş olmamalı)

</blockquote>               ( Bitiş imi : Gerekli)

şeklindedir.

<blockquote> Elementini içerebilecek elementler : <blockquote>, < body>, <button>, <del>, <dd>, <div>, <fieldset>, <form>, <ins>, <li>, <map>, <noscript>, <object>, <td>, <th> Elementleridir.

 Paragraf elementi ile satıriçi elementleri, <blockquote> elementini içeremezler.

<blockquote> Elementinin Nitelikleri :

Ortak Temel Nitelikler(Çekirdek Nitelikler, Uluslararasılaştırma Nitelikleri, Script Yazılabilecek Olaylar): Daha önce incelenmiştir.

cite=" URI"  [TB]  :

<blockquote> Elementinin içerdiği metin bir literatür alıntısı ise, bu alıntının Internet adresi cite  niteliğinden yaralanılanılarak belirtilebilir (cite sözcüğü, anlamı literatür referansı olan citation sözcüğünün kısaltılmış halidir). cite Niteliğinin değeri olan URI görüntülenmez. Çoğu belge çözümleyiciler, cite niteliğini desteklemez ve içeriğini gözardı eder. Eğer kaynak URI değerinin sayfada görüntülenmesi istenirse, <blockquote> elementinin içeriğinde açık (explicit) bir bağ ile belirtilmelidir. Aksi halde, sadece sayfanın kaynak kodlarını inceleyen okuyucular, cite niteliğinin değeri olan URI değerine ulaşma olanağı bulabilirler.

<blockquote> Elementinin Uygulanması :

 <blockquote> Elementinin bir uygulama örneği aşağıda verilmiştir:

Bu örnek b3s7uygulama1.htm olarak kaydedilmiştir. Bu örneğin görüntüsü incelendiğinde, cite niteliğindeki URI bilgisinin, belge çözümleyicisinde görüntülenmediği görülmektedir. Bu bilgi, sayfanın kodlarının incelenmesi ile görülebilecektir. <blockquote> Elementinin içerdiği metin, diğer satırlara göre biraz daha içerlek yazılmış, fakat ne yazı karakteri ne de başka bir görüntü niteliği değişmemiştir. Ayrıca, metin tırnak içine de alınmamıştır. Bu gibi görüntü etkileri, CSS uygulamaları ile kolaylıkla oluşturulabilir.

<blockquote> Elementinin DTD deki bildiriminin <body> elementinin tanımı ile cite niteliği dışında aynı olduğu görülmektedir. Bu tanım <blockquote> elementinin semantiğine olağanüstü bir genişlik ve esneklik sağlar. Uygulamada ise, geleneksel olarak sadece okuyucunun dikkatinin çekilmesi istenen içerik, <blockquote> elemanın içeriği olarak kullanılır ve bu da genellikle bir kaynak bilgisi açıklaması niteliğindedir. Aslında <blockquote> elementinin DTD deki tanımına cite niteliğinin konulması, bu elementin içeriğinin bir kaynak bilgisi açıklaması olması beklentisinin işareti sayılmalıdır.

<blockquote> Elementi salt içerlek yazı elde edilmek amacı ile hiç bir zaman kullanılmamalıdır. <blockquote> Elementinin içeriğinin bir özelliği yani bir semantiği vardır. <blockquote> Elementi, bir görüntü öğesi değildir. Bu şekilde bir kullanım, bu elementin amacı dışında kullanımı olur ve bu tür bir uygulama, iyi programcılık açısından desteklenmez. Girintili yazı (indentation) elde edilmesi için CSS ve başka teknikler kullanılabilir.

 

<address> Elementi :

 

<address> Elementi, adres ve iletişim bilgilerinin belirtilmesi için özel bir görünüm sağlar. DTD deki bildirimi:

 

 

şeklindedir. Bu bildirimden, <adress> elementinin başlangıç ve bitiş imlerinin zorunlu olduğu, içeriğinin isteğe bağlı olarak boş olarak bırakılabileceği, veya istendiği kadar satıriçi elementlerden oluşabileceği, niteliklerinin ortak temel nitelikler olduğu anlaşılır.

DTD deki bilgilere dayanarak oluşturulan <adress> elementi sözdizimi :

<address (Başlangıç imi : zorunlu)

Ortak Temel Nitelikler(Çekirdek Nitelikler, Uluslararasılaştırma Nitelikleri, Script Yazılabilecek Olaylar)>

İçerdiği elementler :Boş bırakılabilir veya istendiği kadar satıriçi elementler kullanılabilir.

</address> (Bitiş imi : Gerekli)

şeklindedir.

<address> Elementini içerebilecek elementler : <blockquote>, < body>, <button>, <del>, <dd>, <div>, <fieldset>, <form>, <ins>, <li>, <map>, <noscript>, <object>, <td>, <th> Elementleridir.

<address> Elementinin Nitelikleri:

Ortak Temel Nitelikler(Çekirdek Nitelikler, Uluslararasılaştırma Nitelikleri, Script Yazılabilecek Olaylar): Daha önce incelenmiştir.

<address> Elementinin Uygulanması:

<address> Elementini içeren bir örnek b3s7uygulama2.htm adı ile kaydedilmiştir. Bu örnekten de görülebileceği gibi, belge çözümleyiciler adres elementinin içeriğini özel gözalıcı karakterlerle görüntüleyerek, izleyicilere sayfanın diğer içeriğinden ayırma olanağını sağlamaktadır.

 

<div> (Bölüm) Elementi :

 

SGML felsefesine göre, bir belge içeriğinin hiyerarşik bir düzen içinde yapılandırıldığı görülmüştü. Aynı düşünsel temelleri paylaşan HTML uygulamalarında, bu yapılandırma düzeni ile uyumlu olarak, belge içeriğini kapsayan <body> elementi, belgede sadece tek bir kez kullanılabilmektedir. <body> Elementinin içeriği olan elementler arasnda, içeriğinde blokdüzey elementler bulundurabilecek elementlerin sayısı sınırlı olduğundan, <div> (division) (bölüm) elementi bu gereksinmenin karşılanması için tanımlanmıştır. Bölüm elementinin kapsamı çok geniştir ve hem blokdüzey hem de satıriçi (metin düzeyinde) elementler içerebilmekte, ayrıca başka bir bölüm elementini de içerebildiğinden, bölüm içinde alt bölümler de tanımlanabilmektedir. Bu element ile adeta, belge içinde, belge tanımlanabilmesine olanak sağlanmıştır. Blokdüzey bölüm elementinin satıriçi eşdeğeri, <span> (açılım) elementidir ve aynı amaçla kullanılmaktadır. Bu iki elemente GRUPLAMA ELEMENTLERİ adı verilmektedir.

Bölüm elementinin DTD deki tanımı:

 

 

şeklindedir. Bu tanımın çözümü ile, bölüm elementinin başlangıç ve bitiş imlerinin zorunlu olduğu, isteğe bağlı olarak ya hiç ya da istendiği kadar satıriçi element içerebileceği, niteliklerinin ortak temel nitelikler yanında rezerve edilmiş (ileride kullanılmak üzere saklı tutulan) bir özel nitelikten ibaret olduğu anlaşılabilir. DTD deki tanıma göre bölüm elementinin sözdizimi :

<div (Başlangıç imi : zorunlu)

Ortak Temel Nitelikler(Çekirdek Nitelikler, Uluslararasılaştırma Nitelikleri, Script Yazılabilecek Olaylar)>

İçerdiği elementler : Boş bırakılabilir veya istendiği kadar Akış elementleri (blokdüzey ve satıriçi elementler) içerebilir.

</div> (Bitiş imi : Gerekli)

şeklindedir.

<div> Elementini içerebilecek elementler : <blockquote>, < body>, <button>, <del>, <dd>, <div>, <fieldset>, <form>, <ins>, <li>, <map>, <noscript>, <object>, <td>, <th> Elementleridir.

Bölüm Elementinin Nitelikleri:

Ortak Temel Nitelikler(Çekirdek Nitelikler, Uluslararasılaştırma Nitelikleri, Script Yazılabilecek Olaylar): Bu niteliklerin tümü daha önce incelenmiştir.

Rezerve nitelik şimdilik kullanımda değildir.

Bölüm Elementinin Uygulanması:

Bölüm elementi, HTML 3.2 den başlanarak belge içinde özel bölümler oluşturulabilmesi amacı ile yerleştirilmiştir. Bölüm elementinin içeriğinin özel bir anlamı yani bir semantiği yoktur. Bölüm elementinin içeriğinin özel bir görüntüsü de yoktur, sadece bir blokdüzey element olduğundan, içeriği yeni bir satırbaşından başlanarak soldan hizalı olarak görüntülenecek, görüntülenme bitince de yeni bir satır başına atlanacaktır. Aynı amaçla kullanılan satıriçi <span> elementinin içeriği aynı satırda görüntülenecektir. Bu şekilde, özel bir görüntüleri ve içeriklerinin özel bir anlamı olmayan gruplama elementlerinin ne işe yarayacakları ilk bakışta anlaşılamadığından, ilk önceleri kullanımları da son derece sınırlı kalmıştır. Daha sonra ise, gruplama elementlerinin spesifikasyona dahil edilmesindeki kavram derinliğinin anlaşılması ve uygulamalarda sağladıkları kolaylıkların görülmesi ile yaygın bir kullanıma sahip olmuşlardır.

Herşeyden önce, gruplama elementlerinin içeriklerinin özel bir anlamı olmaması, bu iki elementin içeriklerinin seçimi için, programcılara sonsuz olanaklar sağlamaktadır. Gerçekten, gruplama elementlerinin içeriği DTD de son derece kapsamlı olacak şekilde tanımlamıştır. Uygulamada, bu iki elementin en çok kullanıldığı yerler, belge içinde erişim noktası (bookmark) ve görüntüleri farklı gruplar oluşturmaktır.

Belge içi erişim, içeriği geniş belgelerde, istenilen satırlara erişimde büyük kolaylık sağlar. Erişim noktaları HTML 3.2 den önce sadece isimlendirilmiş çapa yardımı ile oluşturulabiliyordu. İsimlendirilmiş çapa mekanizması, çapa elementinin incelenmesi sırasında açıklanacaktır. HTML 3.2 spesifikasyonu ile artık tüm elementler bir kimlik (id) niteliği alabilmeye ve bu şekilde bir Fragment URI yardımı ile erişim noktası oluşturmaya başladılar. Bu durumda, erişim noktası oluşturmakta artık isimlendirilmiş çapa mekanizmasından başka olanaklar ortaya çıkmış oldu. İsimlendirilmiş çapa kullanımı ise, HTML 4.0 spesifikasyonunda ortadadan kaldırılmış olmasına rağmen, HTML 4.01 spesifikasyonunda salt eskiye uyum amacı ile alınmıştır. Günümüzde ise, isimlendirilmiş çapa uygulaması tamamen terkedilmiş ve erişim noktaları oluşturmak için özellikle gruplama elementleri kullanılmaktadır.

Gruplama elementlerinin ikinci uygulama alanı da, sayfanın içeriğinin değişik görüntü özellikleri olan gruplara ayrılmasıdır. İçeriğin semantik anlamı olmadığına göre, belirli bir görüntüye sahip olması istenen öğeler, aynı grupta toplanır. Oluşturulan gruplar için, CSS programları yardımı ile çok ayrıntılı görüntüler oluşturulabilir. Görüntünün içerikten soyutlanması olarak tanımlanabilecek bu tasarım yöntemi, modern Web tasarımı için temel doktrin olarak kabul belirtilmektedir. Bu çalışma yöntemi, HTML 4.01 spesifikasyonu bölüm 2.4.1 de gerçekleştirmek istenilen hedef olarak açıklanmıştır.

Aşağıda verilen örnekte, bölüm elementi kullanılarak gerçekleştirilen bir grubun, bir stil programı yardımı ile görüntüsünün değiştirilmesi görülmektedir:

Bu program b3s7uygulama3.htm olarak kaydedilmiştir.

Bölüm elementi tarafından tanımlanan belgenin çeşitli bölümlerine, CSS terimleri veya URI bağlantıları yardımı ile erişilebilmesi olanağı sağlanmış olmaktadır. Yukarıdaki örnekte de bu uygulama açıkça görülmektedir.

Uygulamada, bölüm elementinin yararlı olduğu bir durum da, içerilen elementlere, bazı özelliklerin kalıtımla kazandırılması olabilir. Gruplama Elementlerinin geniş içerik spektrumu, özelliklerin kalıtımla kazanılmasında büyük olanaklar sağlamaktadır.

 

Son Güncellenme Tarihi : 19.09.2005 7:34

validate in W3C !Valid HTML 4.01!