Bölüm 4

Satır İçi (Inline) Elementler

Sayfa 1


Cümle ve Yazıtipi-stili Grubu Elementleri

Cümle ve Yazıtipi-stili Grubu Elementlerinin Tanıtımı

Cümle grubu elementleri, içeriklerinin özel anlamı (semantik) olan elementlerdir. Bu elementlerin içeriği, genel olarak belge çözümleyicilerde karakteristik bir şekilde görüntülenir. Elde edilecek görüntüler, belge çözümleyicilere özgü görüntülerdir. Cümle grubu elementleri olarak adlandırılan bu elementler, <em>, <strong>, <dfn>, <code>, <samp>, <kbd>, <var>, <cite>, <abbr>, <acronym> elementlerinden oluşmaktadır.

Yazıtipi-stili grubu olarak tanımlanan elementlerin ise, içeriklerinin herhangibir özel anlamı yoktur. Bu elementler salt görüntüsel özellikleri dolayısı ile kullanılırlar. Yazıtipi-stili elementleri, <tt>, <i>, <b>, <big>, <small> elementleridir.

Cümle ve yazıtipi-stili grubu elementlerinin, içerik modelleri ve sahip oldukları nitelikler birbirlerinin aynıdır. Bu nedenle, bu elementlerin tümü birlikte incelenebilirler. Bu iki grubun DTD deki tanımları daha önce incelenmiştir, burada salt hatırlatma amacı ile bu tanımlar yeniden verilmiştir:

 

 

 

 

Font-stili ve cümle (phrase) grubu elementleri, işlev olarak birbirlerine çok yakın elementler olduklarından, DTD de bunlar için tek bir içerik modeli ve nitelik listesi tanımı yapılmıştır :

 

Bu bilgilerle, bu iki grup elementlerinin başlangıç ve bitiş imlerinin zorunlu olduğu, içerikleri boş bırakılabileceği gibi, istendiği kadar satırıçi element ile doldurulabileceği görülmektedir. Bu iki grupta bulunan elementlerin sözdizimleri :

<element                                   ( Başlangıç imi : zorunlu )

Ortak Temel Nitelikler(Çekirdek Nitelikler, Uluslararasılaştırma Nitelikleri, Script Yazılabilecek Olaylar)

>

İçerebilecekleri elementler : İçeriği boş bırakılabilir veya istendiği kadar satıriçi element ile doldurulabilir.

</element>                                ( Bitiş imi: gerekli )

Bu elementleri içerebilecek elementler : Blokdüzey ve satırıçi elementler.

İçerik modellerinde ve sözdizimlerinde hiçbir farkılık olmayan bu elementler arasında, bunların iki ayrı grupta incelenmesini gerektiren fark, sadece içeriklerinin anlamı yani semantik farkıdır. Yazıtipi-stili grubu elementlerinin içeriklerinin hiçbir özel anlamı yani semantiği yoktur. Burada tek istenen, içeriğinin özel görüntülenme olayıdır. Cümle grubu elementlerinde ise, her elementin içeriğinin özel bir anlamı yani semantiği vardır ve görsel belge çözümleyicilerce, bu anlamlarına uygun olarak görüntülenirler. Bu görüntüleri toplu olarak görmek için lütfen b4s1Uygulama1.htm dosyasını inceleyiniz.

 

Cümle Grubu Elementleri:

 

<em>(emphasised) Elementi

 

Bu elementin içeriği, vurgulanması istenen bir içeriktir ve bu nedenle italik olarak yazılır. Daha değişik bir görüntü istenirse, CSS stil sayfalarından yararlanılabilir. Örnek:

normal paragraf içeriği<em>elementi içeriği</em>normal paragraf içeriği...

<em> Elementinin içeriği, italik olarak görüntülenmektedir. Italik elementinin içeriği de aşağıdaki gibi görüntülenmektedir :

normal paragraf içeriği<i>elementi içeriği</i>normal paragraf içeriği...

<em> ve <i> Elementlerinin içeriklerinin görüntüleri, birbirlerinin aynısıdır.

Görüntü benzerliğinin dışında, semantiği olmayan italik elementine göre, <em> elementinin içeriği, vurgulanmış içerik özel anlamına sahiptir. Bu nedenle, belge çözümleyiciler, daha sonraki sürümlerinde, bu içeriği başka türlü görüntüleyebilirler. Mutlaka italik görüntü istenildiğinde, <i> elementinin kullanılması gerekir, sadece içeriğin vurgulanması düşünüldüğünde, <em> elementi kullanılmalıdır.

 

<strong> Elementi

 

Bu element, güçlü vurgulama istenilen içeriğin işaretlenmesi için oluşturulmuştur. Bugün için koyulaştırılmış harflerle görüntü sağlayan <b> (bold) elementi ile aynı görüntüyü oluşturmaktadır. Salt koyulaştırılmış görüntü hedeflendiğinde, <b> elementinin kullanılması yerinde olur. Sadece güçlü vurgulama istenilen içeriğin işaretlenmesi için <strong> kullanılmalıdır.

 

<dfn> Elementi :

 

<dfn> (definition) (tanım) Elementinin içeriği, Internet Explorer de italik, Netscape de ise normal olarak görüntülenir. Görüntü farklılığı olmayan bir içerik, bir noktada yorum satırı gibi de düşünülebilir.

 

<code> Elementi

 

<code> Elementi, bilgisayar program kodlarının görüntülenmesi ile ilgilidir ve sabit aralıklı (monospace) yazıtipleri ile görüntülenir. Kod görüntülenmesi için, <pre> elementi daha esnektir. <code> Elementinde içeriğin yatay aralıklarının sağlanması için, &nbsp; işaretlerinin kullanılması gereklidir. <code> Elementi sadece, bilgisayar program kodlarının görüntülenmesi için kullanılmalıdır. Salt sabit aralıklı (monospace) yazıtipleri ile görüntü sağlamak için, <tt> (teletype) elementinin kullanımı daha uygun olur.

 

<samp> Elementi

 

<samp>(sample output) Elementi, özel anlamı olan içeriğin işaretlenmesi için yararlı olur. Tipik olarak sabit aralıklı (monospace) yazıtipleri ile görüntülenen bu içeriğin, CSS uygulamaları ile değişik bir şekilde görüntülenmesi olanağı da bulunmaktadır. Sadece önemli içeriğin görüntülenmesi için bu elementden yararlanılmalı ve sabit aralıklı yazıtipleri ile görüntü sağlanması için <tt> gibi elementler kullanılmalıdır.

 

<kbd> Elementi

 

<kbd> (keyboard) Elementi, Bilgisayarla ilgili, kullanma tarifi gibi metinlerin işaretlenmesinde kullanılır. Bu elementin bir semantiği vardır ve salt görüntü sağlanması amacı ile kullanılması uygun değildir.

 

<var> Elementi

 

<var> (variable) Elementi de bir tür bilgisayar programlama ile ilgili içeriğin belirtilmesi amacı ile kullanılır. Bu elementin içeriği, bir değişen adı veya kullanıcının belirtieceği bir değer olabilir. Bu elementin de bir semantiği vardır ve olabildiğince amacına uygun kullanılması yerinde olur.

 

<cite> Elementi

 

<cite> Elementi, bilimsel çalışmalarda kaynakların belirtilmesi için kullanılır. Bu element, belge çözümleyiciler tarafından, kaynakların taranmasında da kullanılabilecek bir potansiyele sahiptir. Örnek:

kodlamasının görüntüsü,

Türk Dil Kurumusözlüğüne göre, ...

şeklinde olacaktır. İçeriğinin italik olarak görüntülenmesi, bu elementin italik görüntüleme amacı ile kullanılması olanağını sağlar, fakat bu elementin bir semantiği vardır ve kesinlikle literatür referansı belirtilmesi amacından başka bir amaçla kullanılmamalıdır.

<abbr> Elementi

<abbr> Elementinin anlamı, (abbreviation=kısaltma) dır. Bu element şimdilik hiçbir belge çözümleyici tarafından, değerlendirilmemektedir. Fakat gelecekte bu element içeriğinin özel olarak görüntülenmesi beklenebilir.

<acronym> Elementi

<abbr> Elementi, daha önce anlamını incelediğimiz, HTML, HP, NVIDIA gibi akronimlerin belirtilmesi için kullanılır. Bu element de, günümüzde belge çözümleyiciler tarafından henüz değerlendirilmemektedir.

Yazıtipi-stili Grubu Elementleri

<tt>(teletype) Elementi

Eğer sabit aralıklı (monospace) yazıtipleri ile görüntülenmesini istediğiniz bir içerik varsa, <tt> elementi tam bunun içindir. İçeriğin hiçbir anlamı olması da gerekmez.

<i>(italic) Elementi

İtalik görüntülecek bir içerik için uygulanacak en uygun element olarak, <i> elementi seçilmelidir.

<b>(bold) Elementi

Bu elementinin içeriği, geçerli yazıtipinin koyu rengi ile görüntülenir. Eğer geçerli yazıtipinin koyu rengi yoksa, belge çözümleyicisi,değişik bir yazıtipi görüntüsü sağlamaya çalışır.

<big> Elementi

Bu element, içeriğini, geçerli yazıtipinin bir büyük boyu ile görüntüler. Eğer görüntülenebilecek en büyük boya ulaşılmış ise bir etki yapmaz. İlginç olanı, içiçe <big> elementleri yuvalanması ile boyları giderek büyüyen görüntüler oluşturulabilir. Doğal olarak, böyle bir yuvalanma da, çok hızla görüntülenebilecek en büyük boy sınırlamasına varılır.

<small> Elementi

<small> elementi içeriğini, geçerli yazıtipinin bir küçük boyu ile görüntüler. Eğer görüntülenebilecek en küçük boya ulaşılmış ise bir etki yapmaz. İçiçe <small> elementlerinin yuvalanması ile giderek küçülen yazılar oluşturulabilir. Burada da kısa sürede, görüntülenebilecek en küçük boya ulaşılır.

Son Güncellenme Tarihi : 20.09.2005 6:54

validate in W3C !Valid HTML 4.01!