HTML Image Map b2s1 Ek4 Ek 6 Ek5 b8s1 b1s1  Ek7 Nitelikler b5s1.htm Ek2 b3s1 Ek3 b7s1 Ek7 Elementler Ek1 b4s1 b6s1  Ek7 Catalogue index previous next

Katlı Stil Sayfaları (Sürüm3)

Selektörler

Sayfa 2 / 3


 

Pseudo-sınıflar

 

Pseudo-sınıf Kavramı

 

Pseudo-sınıf (gr.pseudo=sahte), sınıf gibi görünüp aslında sınıf olmayan yapılanma anlamında kullanılmaktadır. BU yapılanma, belge yapılanmaası dışında biligi kaynaklarından yararlanma amacı ile oluşturulmuştur. Pseudo-sınıflar bir kolon (:) ile başlar, pseudo-sınıf ismi ile devam eder, duruma göre parantez içinde bir değer ile tamamlanır. Pseudo-sınıf isimleri küçük/büyük harf yazılımına duyarlı değildir.

 

Dinamik Pseudo-sınıflar

 

Bir HTML sayfasının en güçlü yönü birbirlerine linkler ile bağlanmasıdır. Bu linkler ziyaret edilmiş ise belge çözümleyiciler bunları belirli süre değişik bir renkle göstererek kullanıcıyı eskiden gördüğü bir sayfayı yeniden açıp vakit kaybetmesin diye uyarırlar. CSS buna benzer yöntemleri, bir linkin etkinleşmesi ve ziyaret edilmesi le tetiklenebilmesi olanağını sağlamıştır. Burada iki önemli dinamik pseudo-sınıfı inceleyeceğiz. Bunlar,

Her iki işlem, karşılıklı olarak birbirbirlerini dışlayıcı niteliktedir. Yani bir link, ya visited, ya da henüz hiç çalıştırılmamış durumdadır.

Bu değerler, tüm belge çözümleyicilerce varsayılan olarak, altı çizgii mavi renklidir, ziyaret edilenler ise, koyu pembe (mauve, magenta) bir renkle görüntülenir. Kullanıcılar da bu görüntülere alışmışlardır ve değişmesini yadırgarlar. Değişiklik,

şeklinde bildirimlerle yapılabilir. Yine de, kullanıcıların alışık oldukları görüntülerin değiştirilmemesi önerilir. Bu ifadeler, Internet Explorer sürüm 6.02 SP2 ve diğer belge çözümleyicilerin son sürümleri tarafından desteklenmektedir. Belge çözümleyiciler, bir müddet sonra visited durumundaki linkleri yine link (unvisited link) haline geri döndürebilirler.

Kullanıcı Etkisi Pseudo-sınıfları :hover, :active ve :visited

Bu selektörler, kullanıcıların mouse etkileri gibi yöntemlerle belgelerin görüntülerini etkileme olanaklarına sahip olmaları için oluşturulmuştur. Üç tür kullanıcı etkisi pseudo sınıfı bulunmaktadır. Bunlar,

Bu pseudo-sınıflar birbirlerini karşılıklı olarak dışlayan nitelikte değildir ve bir elementin durumu, birden fazla pseudo-sınıfa uygun olabilir. Bu nedenle, pseudo-sınıflar birleştirilerek belirtilebilir. Birleştirilen dinamik pseudosınıfların desteklenmeme olasılıkları yüksek olduğundan henüz kullanılmaları sağlık verilmez. Örnekler,

 

Bu ifadelerden birleştirilmemiş olanlar, Internet Explorer 6.02 SP2 de desteklenmektedir. Burada dikkat edilecek bir nokta, katlı etki ( cascade effect) den dolayı, pseudo elementlerin etkilerinin bildirim sıralarına bağlılığıdır. Örnek olarak a:hover pseudo elementi a:link ve a:visited den daha sonra bildirilmelidir, aksi halde hover rengi bastırılacaktır. Bir uygulama örneği pseudoclass.htm dosyasında incelenebilir.

Hedef Pseudo-sınıfı :target

Bazı URI değerleri, sayfa içinde belirli kısımları hedef alırlar, bunlara fragment URI adı verilir. Bu pseudo-sınıf da, fragment URI adreslerini kapsar. Kullanımı en basit şekli ile,

şeklindedir. Bu selektörün henüz desteği yoktur.

Belge Dili Pseudo-sınıfı :lang

Bu selektör, belirtilen belge dilini inceler ve kendi bildirilen dil değeri ile karşılaştırarak uyumu kontrol eder. Kullanımı,

Bu ifade, Fransızcanın Belçika aksanı ile (Fransızca'dan ne kadar farklı olduğuna inanamazsınız!) yazılmış bir belgenin tüm elementlerin görüntüsünün sağa yaslanarak düzenlenmesini belirtmektedir. Henüz Internet Explorer 6.02 SP2 tarafından desteklenmediğinden, bu selektör üzerinde fazla durulmayacaktır.

 

Kullanıcı Arayüzü Element Durumu Pseudo-sınıfları

 

:enabled ve :disabled pseudo-sınıfları

Bu pseudo-sınıflar sadece enabled veya disabled halde olabilen elementlerle çalışırlar. Bie elementin enebled olabilmesi için bu elementin ya aktif hale getirilebilmesi, ya da ilginin üzerine odaklanabilmesi gerekir. Disabled durumunda bir element ise ancak enabled olabilecek fakat üzerine ilgi odaklanamayacak veya aktive edilemeyecektir.

:checked Pseudo-sınıfı

Bu pseudo-sınıf sadece radyo düğmeleri veya checkboxlar gibi selected niteliği olan elementler ile çalışabilir.

:indeterminate Pseudo-sınıfı

Bu pseudo-sınıf sadece radyo düğmeleri veya checkboxlar gibi selected niteliği olan elementler ile çalışabilir. Bu elementlerin durumu bazen belirsiz (indeterminate) olabilir.

 

Yapısal Pseudo-sınıflar

:root Pseudo-sınıfı

Bu pseudo-sınıf HTML ile, sadece HTML kök elementi olan <html> elementini hedefler.

Bu selektör pratikte desteklenmemektedir.

:nth-child() Pseudo-sınıfı

Son derece karmaşık ve başka yollarla aynı işin yaptırılabilmesi olanağı olan bu selektörün kullanılması düşünülürse CSS3 spesifikasyonundan yararlanılabilir.

:nth-last-child() Pseudo-sınıfı

Son derece karmaşık ve başka yollarla aynı işin yaptırılabilmesi olanağı olan bu selektörün kullanılması düşünülürse CSS3 spesifikasyonundan yararlanılabilir.

:nth-of-type() Pseudo-sınıfı

Son derece karmaşık ve başka yollarla aynı işin yaptırılabilmesi olanağı olan bu selektörün kullanılması düşünülürse CSS3 spesifikasyonundan yararlanılabilir.

:nth-last-of-type() Pseudo-sınıfı

Son derece karmaşık ve başka yollarla aynı işin yaptırılabilmesi olanağı olan bu selektörün kullanılması düşünülürse CSS3 spesifikasyonundan yararlanılabilir.

:first-child Pseudo-sınıfı

Bu selektör son derece basit ve kullanılması kolaydır. Bir elementin ilk çocuğu bu selektörü sağlar. Örnek,

Bu program firstchild.htm olarak kaydedilmiştir. Bu programın çalıştırılması, Internet Explorer 6.02 SP2 de desteklenmediğini göstermiştir. Bu durumda, şimdilik kullanımı sağlık verilmez.

Diğer Pseudo-sınıflar

Genel tabloda görülebilen bu gruptaki diğer pseudo-sınıflar, kullanım zorlukları ve destek yoksunluğundan dolayı pratik olarak uygulanamadıklarından, burada incelenmemiştir.

Thursday, October 6, 2005 19:32

validate in W3C !