Banner

index next

Ek - 6

Sayfa 1


Resimlerle Çalışmak (1)

 

Resimlerin İncelenmesi :

HTML önceleri, salt metin olarak başlamıştır. Bugün bile, LYNX belge çözümleyisi, sadece salt metin olan HTML belgelerini yazıp okuyabilmektedir. Zamanla, ilk olarak NCSA Mosaic belge çözümleyisi resimleri görüntülemeye başlamış, aslında, Internet patlaması da bu olanaktan sonra hız kazanmıştır. Resimleri sesler takip etmiş ve hızlı ve başarılı gelişmelerin sonunda, World Wide Web tam bir multimedya şöleni haline gelmiştir.

Belgelerde, resimlerin yararı yadsınamaz. Açıklayıcı bir resim, bir bilgiyi salt metinlerle yapılacak tanımlara göre çok daha iyi açıklayabilir. Ayrıca resimler, haraketli düğmeler, görüntü haritaları, bir site içinde dolaşımı büyük ölçüde kolaylaştırabilirler. Herşeyden daha önemlisi, resimler bir belgeye çekicilik ve sevimlilik kazandırarak belgenin okunurluğunu arttırır.

Resimlerin kullanımın olumsuz yönü ise, belgenin büyüklüğünün artması ve bunun sonunda, bir noktadan diğerine iletilmesi için gerekli sürenin fazlalaşmasıdır.

Internet de İletişim Hızının Incelenmesi :

Internet bağlantılarının sağladığı iletişim hızları bant genişliği olarak adlandırılır. Bant genişliğinin ölçütü, bps (bit per second=bir saniyede transfer edilen bit sayısı) birimidir. Günümüzde yaygın olarak kullanılan bağlantılarda gerçekleşebilecek en yüksek veri aktarım hızları,

 

Bağlantı Hızı

 

İndirme Süresi

(1MB Veri için)

(Kuramsal) (Minimum)

14.4 Kbps

10 dakika

28.8 Kbps

5 dakika

56 Kbps

2.5 dakika

ISDN

Yaklaşık 1 dakika

Kablo Modem

5 saniye

 

Bu tabloda görülen değerler kuramsal minimumlardır ve gerçekçi değerler, bunlara göre çok daha düşüktür. Bir iletişimim gerçekleşebilen bant genişliği, birçok faktöre bağlıdır. Bu hız azaltıcı etkenler arasında, ülkenin iletişim alt yapı yetersizliği, bağlanılan merkezlerin aşırı kalabalık olması, gelen bilgilerin optimal olmayan intranetlerde fazla sayıda bilgisayar arasında paylaşılmaya çalışılması gibi nedenler sayılabilir. Ülkemizde büyük çoğunlukla kullanılan çevirmeli modemlerle kurulan iletişimlerde gerçekleşebilen bant genişliği 1 MB veri için 1 saat dolaylarındadır. Bir kullanıcının sıkılıp iletişimi kesmeden en fazla iki dakika bekleyeceği kabul edilirse, bir dosya büyüklüğünün 34 Kb civarında olması düşünülebilir. Bu değer son derece sınırlayıcıdır ve yazarlar, kullanacakları efektlerin dosya boyunu şişireceğini asla akıldan çıkarmamalıdırlar. Büyük bir olasılıkla, geniş kullanıcı kütlesine hitap eden bir sitede, dosyaların boyutunun 100 Kb değerinin altında bırakılmasında yarar bulunmaktadır.

İletişim hızı üzerinde durulmuşken, bir uyarının da işlem yükü yüksek scriptler için yapılması gerekli olabilir. Bir sayfanın görüntülenmesinin gecikmesinde, indirilen sayfanın içerdiği scriptlerin çözümlenme süresi de etkili olur. Bu yönden de daha kısıtlı haraket etmekle, sayfanın görüntülenmesinin hızlanmasına yardımcı olunabilir.

Görüntüleme Temelleri :

Ekranlarda en küçük görüntüleme birimi, 1 piksel (pixel = picture elements) olarak adlandırılır. ! piksel görüntülenebilen en küçük noktadır. Bie ekranda görüntülenebilen yatay x düşey piksel sayısına, ekran çözünürlüğü adı verilir. Ekran çözünürlüklerinin en çok kullanılanları, 640x480, 800x600, 1024x768, 1280x1024, 1600x1200 değreleridir. Bunlardan da en çok desteklenen 800x600 piksellik ekran çözünürlüğüdür. Ayrıca bir pikselin desteklediği renk bilgisi de ekran çözünürlüğünün ikinci ölçütüdür. Bu değerler,

Ekran Türü

piksel/bit

Desteklenen Renk Sayısı

Standart VGA

4

16

Super VGA

8

256

Yüksek Çözünürlük

16

65 336

Gerçek Renk (True Color)

24

16.7 milyon

Bir resmin büyüklüğü piksel başına renk sayısı ve ekran çözünürlüğü arttıkça büyür.

Resim Türleri ve Sıkıştırılmış Formlar :

Biligisyarlar temelde iki türlü resim görüntüsü oluşturablir. Bunlar ilki vektör grafikler diğeri de bit eşlem (bitmap) grafiklerdir. Vektör grafikler, matematik fonksiyonlar yardımı ile çizildiklerinden daha küçük boyutttadır. En tanınan vektörel temelli grafik format *eps (Encapsulated PostScript Format) genel bir karakter almamıştır. Yeni olarak geliştirilen SVG (scalable vector graphics) formu, henüz yeterince desteklenmemekte olmasına karşın gelecekte kullanımın yaygınlaşacağı beklenmektedir. En çok tanınan ve Windows sistemlerinde temel börüntü formatı olan .bmp (bitmap) formatı fotografik görüntüler için çok  uygundur fakat büyük dosya boyları oluşturduklarından Web içinde sıkıştırılmadan kullanılamazlar.

Resimler kayıpsız ve kayıplı olmak üzere iki türlü sıkıştırılabilirler. Kayıpsız sıkıştırma dosya bouyunu yeterince azaltmadığı için az kullanılır. Kayıplı sıkıştırmalarda ise, görüntü kalitesinden kaybedilerek dosya boyu azaltılabilir. Burada bir optimizasyon yapılarak, görününtün gözle farkedilmeyecek kadar bozulabileceği en uygun dosya boylarına ulaşılmaya çalışılır.

Web içinde yaygın olarak kullanılan resim sıkıştırma formatları aşağıda görülmektedir:

 

Dosya Türü

Dosya Uzantısı

GIF (Graphics Interchange Format)

.gif

JPEG (Joint Photographic Experts Group)

.jpeg veya .jpg

PNG (Portable Network Graphics

.png

 

Bu listede görülen formatlardan, çizimler için .png veya .gif, resimler için .jpeg, animasyon için .gif formatlarının seçimi tavsiye edilir. Henüz belge çözümleyicilerinin tümü tarafından desteklenmeyen ve dosya oluşturmayı sağlayan kullanışlı bir programı olmayan .svg (scalable vector graphics) formu listeye dahil edilmemiştir, fakat gelecekte çok kullanılmaya adaydır.

Bunlardan başka özellikle .swf uzantılı Macromedia Flash dosyaları yaygın olarak kullanılır. Flash dosyaları, belge çözümleyiciler tarafınadan desteklenir fakat çözümlemenin daha hızlı olmasını temin etmek için, belge çözümleyicilere özel bir eklentinin bir kereye mahsus olarak indirilmesi gerekli olur. Kullanıcılar, bu "plug in" leri çoğunlukla indirirler ve bunu modernizasyonun bir gereği olarak görürler. Buna benzeyen birçok markaya özgü eklentiler kullanılmaktadır.

GIF Sıkıştırma Formatı :

GIF sıkıştırma formatı, Web de resim sıkıştırma için kullanılan en eski resim sıkıştırma formatıdır. En yeni ve gelişkin sürümü, GIFB9a dır. GIF formatı, sıkıştırma için LZW algoritmasını kullanır. Bu yöntemin patenti UNISYS de olduğu için, kullanıcılar bu formatdan kaçma eğilimindedir. Aslında bu endişe yersiz gibi görünmektedir, çünkü bugüne kadar kimseden para istenmemiştir. Yine de kullanıcıların tedirginliğini gidermek için GIF formatı ile aynı işleve sahip ve daha üstün PNG formatı geliştirilmiştir ve kullanıcıların artık patentsiz PNG formatını tercih etmeleri tavsiye edilmektedir.

GIF formatı çizimlerin sıkıştırılması için çok uygundur. Fotograflar için de başarılıdır. GIF formatı 8 bit ( 8 piksel/bit) derinliğinde 256 rengi destekler. Gerçek renk derinliğine ayarlı ekranlarda, GIF resimlerin renklerinin eşlenmesi gerekir ve bu arada "dithering" adı verilen bir bulanıklaşma ve kenarlarda tırtıklanma etkisi görülür. Dithering etkisinden kurtulmak için, ya daha fazla renk paletini destekleyen PNG formatına geçmeli veya "Web safe" adı verilen 256 renkten oluşan bir renk paleti kullanılmalıdır.

GIF formatı, saydam renkleri destekler ve bu teknikle, resimlerin arka planın rengi içinde görüntülenebilmesine olanak sağlar. Resimlerin kenarlarının yumuşatılması için, "anti-aliasing" adı verilen bir teknik kullanılabilir. GIF resimleri, "interlacing" olarak adlandırılan bir teknikle, kademeli olarak yüklenebilir. Büyük resimlerde, kısmen yüklenen ve bu arada bulanık olarak görüntülenen interlaced resimleri, kullanıcı ilginç bulmazsa tümünün yüklenmesini beklemeden başka bir sayfaya geçebilir. Gif formatının ilginç özelliklerinden birisi de "animated gifs" adı verilen hareketli resimlerdir. İyi kullanılırlarsa, hareketli resimler sayfanın çekiciğini arttırır ve biraz neşeli bir hava da katabilir.